Διαχείριση του άγχους: Από τους γονείς στα παιδιά
Άγχος - Μία κατάσταση ούτε λίγο είτε πολύ όλοι βιώνουμε στην σημερινή εποχή, με τους γρήγορους ρυθμούς και τα πολλά ερεθίσματα.
Όταν λέμε άγχος δεν αναφερόμαστε στο λεγόμενο δημιουργικό άγχος που μας αποτρέπει από το να είμαστε αδιάφοροι και ακινητοποιημένοι, χωρίς κίνητρο για πρόοδο και εξέλιξη. Εννοούμε για το άγχος που συσσωρεύεται και επιφέρει αρνητικές συνέπειες όχι μόνο συναισθηματικά αλλά και σε βιολογικό επίπεδο. Τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα αυξάνονται, ο οργανισμός βιώνει το αίσθημα ότι είναι σε μία κατάσταση εγρήγορσης, σαν να έχει να αντιμετωπίσει ένα διαρκή κίνδυνο, με αποτέλεσμα το νευρικό σύστημα να μη χαλαρώνει και να νιώθουμε νευρικοί και με ένταση, σαν να μας φταίνε όλα. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι σε αυτή την κατάσταση ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν συμπτώματα που μοιάζουν με κρίση πανικού και νιώθουν διαρκώς θυμωμένοι.
Στη σημερινή εποχή όλα κινούνται με γρήγορους ρυθμούς. Οι γονείς καλούνται καθημερινά να ανταποκριθούν σε πολλαπλούς ρόλους: επαγγελματίες, σύντροφοι, φίλοι, αλλά και —πάνω απ’ όλα— γονείς. Μέσα σε αυτή την προσπάθεια, το άγχος γίνεται συχνά μόνιμος συνοδοιπόρος. Δεν αφορά μόνο την προσωπική τους ζωή αλλά και τις επιδόσεις, τις επιλογές και τις κοινωνικές συναναστροφές των παιδιών τους.
Αυτό το άγχος όμως, όσο κι αν δεν το συνειδητοποιούμε, μεταφέρεται στα παιδιά. Και τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι «δέκτες». Γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο που σήμερα βλέπουμε όλο και περισσότερους εφήβους —ακόμη και παιδιά μόλις 12 ετών— να χρειάζονται υποστήριξη από ειδικούς για να διαχειριστούν το άγχος τους.
Πώς μεταφέρεται το άγχος;
Μέσα από τον τρόπο που μιλάμε: όταν η φωνή μας είναι γεμάτη πίεση και ανησυχία.
Μέσα από τις προσδοκίες: όταν θέλουμε το παιδί να είναι «τέλειο» σε σχολείο, αθλητισμό, κοινωνικές σχέσεις.
Μέσα από τη στάση μας: όταν δεν δίνουμε χώρο για χαλάρωση, ξεκούραση και παιχνίδι.
Τα παιδιά συχνά δεν έχουν τα εργαλεία να κατανοήσουν ή να εκφράσουν το άγχος τους. Αντί γι’ αυτό, μπορεί να εμφανίσουν εκνευρισμό, ξεσπάσματα, κλείσιμο στον εαυτό τους ή ακόμα και σωματικά συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους ή στομαχόπονους.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Αυτοπαρατήρηση: αναγνώρισε το δικό σου άγχος και πώς το εκφράζεις μπροστά στο παιδί.
Ρεαλιστικές προσδοκίες: τα παιδιά δεν χρειάζεται να είναι τέλεια, χρειάζεται να είναι καλά.
Ανοιχτός διάλογος: άκου το παιδί χωρίς κριτική. Μερικές φορές χρειάζεται απλώς να νιώσει ότι το καταλαβαίνουν.
Καθημερινές ρουτίνες χαλάρωσης: μικρές στιγμές χαλάρωσης μαζί, όπως ένας περίπατος, ένα παιχνίδι, μια ήρεμη συζήτηση, μειώνουν την ένταση.
Δώσε το παράδειγμα: τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερο από αυτά που βλέπουν παρά από αυτά που ακούν. Όταν εσύ βρίσκεις τρόπους να διαχειρίζεσαι το άγχος σου, τους δείχνεις ότι υπάρχει λύση.
Γιατί είναι σημαντικό;
Η διαχείριση του άγχους δεν αφορά μόνο τη βελτίωση της καθημερινότητας• είναι επένδυση στην ψυχική υγεία των παιδιών μας. Ένα παιδί που μαθαίνει από νωρίς να αναγνωρίζει και να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, μεγαλώνει με περισσότερη αυτοπεποίθηση, ανθεκτικότητα και ισορροπία.
Η ευθύνη ξεκινάει από εμάς τους γονείς. Όσο πιο συνειδητά φροντίζουμε τον εαυτό μας και τον τρόπο που επικοινωνούμε, τόσο πιο ήρεμο και σίγουρο μέλλον προσφέρουμε στα παιδιά μας.
